Anahtar Parti Kahramanmaraş İl Başkanı Fatin Rüştü Kayıran, 6 Şubat 2023’te yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerin üzerinden uzun süre geçmesine rağmen, şehir ekonomisinin hâlâ normalleşme çizgisine oturamadığını söyledi. Kayıran, üretim, ihracat, istihdam ve sosyal dokudaki hasarın kalıcı hale gelme riski taşıdığına dikkat çekti.

Depremin merkez üssü olmanın ağır sonuçlarını yaşayan Kahramanmaraş’ta üretim tesislerinin durması, tedarik zincirlerinin kopması ve nitelikli iş gücü göçünün şehri derinden sarstığını ifade eden Kayıran, “Sadece betonarme yeniden inşa yeterli değildir. Sosyal sermayeyi onaran, üretimi teknolojik dönüşümle ayağa kaldıran bütüncül bir program şarttır.” dedi.

Tekstil Sektöründe Büyük Kayıp

Kayıran, Kahramanmaraş ekonomisinin lokomotifi olan tekstil sektörünün depremden en ağır darbeyi alan alanların başında geldiğini belirterek şu bilgileri paylaştı:

• 2023 yılında Kahramanmaraş, tekstil ihracatında yüzde 30,5 ile bölgedeki en yüksek pay kaybını yaşadı.
• 2024 verilerine göre, deprem öncesi 2022 yılına kıyasla ihracat kaybı hâlâ yüzde 24,5 seviyesinde.
• 2022–2024 döneminde hazırgiyim-konfeksiyon ihracatı yüzde 44,5, tekstil hammaddeleri yüzde 21,5 ve halı ihracatı yüzde 17,5 oranında daraldı.
• Bölge tekstil ihracatındaki pazar payı deprem öncesi yüzde 15 iken 2024’te yüzde 12,5’e geriledi.

Bu rakamların “kısmi toparlanma” söyleminin yeterli olmadığını gösterdiğini vurgulayan Kayıran, üretim gücü ve pazar payı geri alınmazsa kaybın kronikleşeceğini söyledi.

Göç ve Finansal Baskı

Kayıran, Kahramanmaraş nüfusunun yaklaşık 1 milyon 180 binden 1 milyon 50 bin seviyelerine gerilediğini, bunun da sanayicinin nitelikli iş gücüne erişimini zorlaştırdığını dile getirdi.

2025’in ilk üç ayında yalnızca tekstil sektöründe yaklaşık 18 bin kişinin işsiz kaldığını ifade eden Kayıran, aynı yılın ilk 8 ayında konkordato alan 70 firmanın 27’sinin tekstil sektöründe faaliyet gösterdiğini belirtti.

Sosyal Dokuda Alarm

Kadınların istihdamdaki payının yüzde 25 seviyesinde kaldığını, Türkiye ortalamasının ise yüzde 34’ün üzerinde olduğunu aktaran Kayıran, ortaöğretim düzeyindeki öğrenci sayısında yüzde 10’a yakın düşüş gözlendiğini söyledi. Kayıran, “Eğitimden kopuş, deprem sonrası sessiz bir krizdir.” dedi.

Çözüm Önerileri

Anahtar Parti olarak Kahramanmaraş’ın toparlanması için şu önerileri sunduklarını belirten Kayıran:

• Devletin yıkılmış işletmelere ortak olduğu Katılımcı Girişimcilik Modeli,
• Gayrimenkul sertifikası, afet tahvilleri ve sukuk gibi alternatif konut finansman araçları,
• Şirketler için güçlü likidite tamponu,
• Yeşil ve teknolojik dönüşüm odaklı üretim,
• Kadın istihdamını artıracak kreş ve bakım hizmetleri.

Kayıran, “Kahramanmaraş’ta hedefimiz sadece yaraları sarmak değil, şehri daha dirençli ve rekabetçi bir üretim üssüne dönüştürmektir.” ifadelerini kullandı.